اکتیو دایرکتوری

اکتیو دایرکتوری (Active Directory)، سرویسی است مشتمل بر چند سرویس دیگر یعنی چندین سرویس تحت لوای سرویس اکتیو دایرکتوری کار می‌کنند: مثل یوزرهای تعریف شده در شبکه، دسترسی هایی که به این یوزرها داده می‌شود، فایل ها و پرینترهای به اشتراک گذاشته شده در شبکه. اکتیو دایرکتوری این سرویس ها را به صورت متمرکز ارایه می‌دهد که نتیجه آن ساماندهی و مدیریت آسان و دقیق این سرویس ها است.

اکتیو دایرکتوری، سرویس دایرکتوری مایکروسافت است که روی ویندوز سرور اجرا می‌شود و به ادمین ها امکان مدیریت مجوزها و دسترسی به منابع شبکه را می‌دهد. وظیفه اکتیو دایرکتوری، مدیریت و سازماندهی تعداد زیاد کاربران در قالب زیرگروه ها و گروه های منطقی است. همچنین کنترل دسترسی به هر سطح را هم به عهده دارد.

ادمین ها با یک لاگین ساده می‌توانند از طریق شبکه، دیتا دایرکتوری را مدیریت و سازماندهی کنند، کاربران مجاز در شبکه از هر جایی به منابع شبکه دسترسی خواهند داشت. حتی مدیریت شبکه های پیچیده هم به راحتی با AD انجام می‌شود و امکان توسعه اکتیو دایرکتوری به همراه رشد سازمانی ممکن است.

دامین ها شامل کنترلرهایی است که یکی از آنها ویندوز سرور را اجرا می‌کند. هرگاه ادمین شبکه در این کنترلرها تغییری ایجاد کند توسط اکتیودایرکتوری همه کنترلرها آپدیت می‌شوند. ادمین شبکه می‌تواند مدیریت تک تک منابع شبکه را با اکتیو دایرکتوری انجام دهد و حتی وارد کامپیوتر کاربر شود.

ساختار active directory

اکتیو دایرکتوری با ارائه یک ساختار سلسله مراتبى، سازماندهى آسان Domain ها و منابع را فراهم مى‌کند. بدین ترتیب کاربران به راحتی می‌توانند منابع شبکه نظیر فایل ها و چاپگرها را پیدا کنند.

سرویس های دایرکتوری مثل ADDS یا Active Directory Domain Services شیوه ذخیره اطلاعات دایرکتوری و چگونگی دسترسی ادمین و کاربران شبکه به این اطلاعات را فراهم می‌کند. مثلا ADDS اطلاعات اکانت کاربران مانند نام و پسورد و شماره تلفن و غیره را ذخیره می‌کند و به دیگر کاربران مجاز در همان شبکه، اجازه دسترسی به این اطلاعات را می‌دهد. به این اطلاعات ذخیره شده، دایرکتوری گفته می‌شود.

دیتا به صورت آبجکت ذخیره می‌شود. آبجکت همان کاربر، گروه، برنامه و دستگاه (مثل پرینتر) است. آبجکت دو نوع است: یا منابع است مثل پرینتر و کامپیوتر یا قوانین امنیتی است مثل کاربران و گروه ها.

ساختار active directory شامل سه سطح است که هر یک از این سطوح می‌توانند ارتباطات و دسترسی های خاص داشته باشند:

1. دامین ها: آبجکت هایی مانند کاربران و دستگاه ها که همگی از یک دیتابیس استفاده می‌کنند، در یک دامین گروه بندی می‌شوند. دامین گروهی از آبجکت هاست مانند کاربر و دستگاه که در یک دیتابیس اکتیو دایرکتوری قرار دارند. دامین ها دارای ساختار DNS – Domain Name System هستند.
2. درخت ها: یک یا چند دامین می‌توانند در یک گروه قرار گیرند که درخت – Tree نامیده می‌شود. در درخت ارتباط امن بین دو دامین وجود دارد. ساختار درخت سلسله مراتبی است یعنی اگر دامین ۱ با دامین ۲ دارای ارتباط امن باشد، و دامین ۲ با دامین ۳ ارتباط امن داشته باشد، دامین ۱ هم با دامین ۳ ارتباط امن دارد.
3. جنگل ها: چندین درخت در مجموعه ای به نام جنگل گروه بندی می‌شوند. جنگل شامل پیکربندی دامین، اطلاعات برنامه ها، طرح دایرکتوری و لیست تمام آبجکت ها است. طرح دایرکتوری یعنی کلاس و ویژگی هایی که آبجکت در جنگل دارد. 

واحدهای OU یا Organizational Units، کاربران و گروه ها و دستگاه ها را سازماندهی می‌کنند: مثلا هر آبجکت یا کاربر در دامین باید یکتا باشد و امکان تعریف مجدد یوزرنیمی که موجود است وجود ندارد. برای مدیریت اکتیودایرکتوری می‌توان از نرم افزارهای مدیریت اکتیو دایرکتوری استفاده کرد. ولی توجه کنید که با کنترل دسترسی و احراز هویت هنگام لاگین شدن، امنیت اکتیو دایرکتوری تامین می‌شود.